شمس الدين محمد تبادكانى طوسى

335

تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى )

مراتب فناى افعال و صفات و ذات را به اوديه 372 تشبيه كرده است ، و مقام مستعلى 373 « 1 » محبت « 2 » را كه مبدأ و منشأ مقام فنا است به عقبهء مذكوره . و آثار و انوار تجلّيات افعال و صفات و ذات را - على أقدار مراتبها - به سيل ، كه از خصايص سيل است كه بر هرچه عبور كند نيست و فانى گرداند . يعنى چون از ابر لطف قطرات مطرات افاضات جود بر كوه متين وجود بارد ، از ابتلال 374 تلال و جبال صفات و افعال انهار « 3 » احوال فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها « 4 » جارى گردد . و خيول سيول تجليات سما و صفات بر مقتضاى فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا « 5 » كوه وجود را از هم ريزانيده ، در مجراى « 6 » سيل بر عقبهء عظيمهء محبت انحدار 375 دهد ، و در اوديهء فنا محو مطلق گرداند ؛ تا در بحر بقا سر از جزاير هستى حقيقى برآرد ، و از وجه باقى محبوب مشاهدهء جمال مطلق كند . و هي آخر منزل تلتقي فيه مقدّمة العامّة بساقة الخاصّة ؛ و ما دونها أغراض « 7 » لأعواض . و اين محبت آخر منزلى است كه مقدمه و پيشروان تند مشرب گذشتهء چالاك عامّهء ارباب سلوك و سير ، « 8 » ساقه و واپس‌ماندگان خاصهء سايران اهل ارادت را در وى دريابند . يعنى عوام كه به رسوم صورى و هجوم دورى محجوبند ، چون همّت تقرّب ايشان را نهضتى و قوّتى و « 9 » انگيزى « 10 » دهد ، و جلوهء هرولهء لطف استقبال مشى « 11 » و اتيان ايشان « 12 » فرمايد ، و پرتو محبت « يحبّهم » بر ايشان تافته اثر « 13 » خصوصيّت « يحبّونه » در دل ايشان ظهور كند ، ضعيف‌حالان ارباب خصوص را كه به بقاياى وجود در سكر محبت بازمانده باشند ، با « 14 » به تصحيح مقامات سافله از اطلاع مقامات عاليه مشغول گشته ، دريابند . و آنان را كه منزل دل « 15 » به زيور محبّت آراسته نيست ، آن دل نزول واردات تجلّيات را

--> ( 1 ) . ع : مستعلاى . ( 2 ) . ع : محبّ . ( 3 ) . ج : آنها را حوال . ( 4 ) . الرعد / 17 . ( 5 ) . الأعراف / 143 . ( 6 ) . ع : ممرّ . ( 7 ) . ج : غراض . ( 8 ) . ع : - و سير . ( 9 ) . ج : - و . ( 10 ) . ج : انگيز . ( 11 ) . ع : مثنى . ( 12 ) . ج : اشيان . ( 13 ) . ج : از . ( 14 ) . ج : يا . ( 15 ) . ع : دين .